Ritið 1/17

Ritið 1. hefti, 17. árgangur - 2017

Bergljót Soffía Kristjánsdóttir: „að predika dýraverndun fyrir soltnum hýenum“ Þættir um lífsspeki Þórbergs Þórðarsonar 

Í greininni er fjallað um lífsafstöðu Þórbergs Þórðarsonar. Sjónum er einkum beint að hugmyndum hans um framhaldslíf og upplýsingu sem menn afla sér með innri reynslu eða dulrænum hætti, þ.e. því sem kallað hefur verið gnósis, en einnig er þó drepið á pólitískar skoðanir hans. Leitast er við að sýna að séu verk Þórbergs skoðuð með hliðsjón af gnósis blasi þau við í öðru samhengi og þar með öðru ljósi en fyrr. Í upphafi er fjallað stuttlega um afstöðu skáldsins til þekkingaröflunar og uppreisn hans gegn ríkjandi samfélagsgerð og hvorttveggja tengt hræringum í vestrænni menningu um aldamótin 1900. Þá er rætt um persónulýsingar hans og skilning hans á persónuleikanum. Aðferðir hans eru bornar að aðferðum rússneska leikstjórans Konstantíns Stanislavskíj og sagt frá ýmsu sem þeir tveir sóttu til jóga eða hrifust af í sálfræði. Tvö dæmi eru tekin úr Bréfi til Láru af lýsingum Þórbergs á sjálfum sér. Stutt er rökum að guðspeki marki þá báða en einnig vikið að áhrifum sálfræði og jóga. Í köflunum, þar sem jóga og guðspeki eru frekast gerð skil, eru hugmyndir Þórbergs lesnar nánar í samhengi tímanna sem hann lifði á og vísað til ýmissa fræðiskrifa, nýrra og gamalla, en í lokaorðum vakin athygli á að áþekkar hugmyndir og hann hafði má finna í skrifum vísindamanna á 21. öld.

 
Lykilorð: Þórbergur Þórðarson, lífsafstaða, guðspeki, indversk fræði, Bréf til Láru
 
Deila: 
Þú ert að nota: brimir.rhi.hi.is