Í Árnagarði 101, laugardaginn 14. mars kl. 10:00-11:30.
Þrír doktorsnemar kynna rannsóknarefni sín sem öll tengjast á ólíkan hátt safneign Listasafns Íslands. Í upphafi málstofunnar segir Ingibjörg Jóhannsdóttir safnstjóri frá samvinnuverkefni Listasafns Íslands, listfræði við Háskóla Íslands og myndlistardeildar Listaháskóla Íslands. Stutt pallborð verður haldið í lokin. Æsa Sigurjónsdóttir skipulagði málstofuna.
Generative AI is beginning to enter museums, raising new questions about how institutions interpret artworks and maintain public trust when systems can respond to visitors in real time. This talk introduces my PhD project, Reimagining Art Archives through Large Language Models (LLMs): A Case Study of The Vasulka Chamber at the National Gallery of Iceland. The presentation will address three questions: How can LLMs interpret time-based media art while respecting its technical and conceptual complexity? How can conversational interfaces deepen public engagement and understanding? And what ethical challenges arise when generative AI becomes part of curatorial and institutional practice?
Skapandi gervigreind er farin að ryðja sér til rúms á söfnum og vekur þar með nýjar spurningar um hvernig stofnanir túlka listaverk og viðhalda trausti almennings þegar kerfi geta svarað gestum í rauntíma. Í þessu erindi mun ég kynna doktorsverkefni mitt Reimagining Art Archives through Large Language Models (LLMs): A Case Study of The Vasulka Chamber at the National Gallery of Iceland. Ég mun fjalla stuttlega um þrjár rannsóknarspurningar: Hvernig geta LLM-líkön túlkað tímamiðlaða list á þann hátt að tæknilegum og hugmyndafræðilegum margbreytileika hennar sé sýnd virðing? Hvernig geta samtalsviðmót dýpkað þátttöku og skilning almennings? Og hvaða siðferðilegu áskoranir koma upp þegar kynslóðargervigreind verður hluti af sýningarstjórn og stofnana starfi?
Fyrirlesturinn fer fram á ensku
Frá síðustu aldamótum hafa forverðir sérhæfðir í myndlist sem unnin er í tímatengda miðla (svo sem vídeóverk, hljóðverk, stafræn verk og gjörningar), tekist á við þær fjölmörgu praktísku, hugmyndafræðilegu og siðferðislegu spurningar sem eðli tæknilegrar framþróunar vekur. Áskorunin er ekki ný af nálinni en sífellt takast listamenn, söfn og forverðir á við ný viðfangsefni meðfram því sem listaverk eru unnin með nýrri tækni.
Hvaða merkingarsköpun felst í ákvarðanatöku sýningarstjóra varðandi tæknilega þætti í uppsetningu tímatengdra verka?
Hvaða áhrif geta listamannaviðtöl og arkíf listamanna haft á þessa ákvarðanatöku?
Hvaða lærdóm má draga af þeim áskorunum sem úreltir miðlar hafa sett okkur?
Getum við heimfært lærdóminn upp á verk sem unnin eru með nýjustu tækni dagsins í dag?
Nýlega var sett upp umfangsmikil yfirlitssýning á verkum Steinu Vasulka í Listasafni Íslands og Listasafni Reykjavíkur. Steina er brautryðjandi í notkunn fjölbreyttrar vídeótækni í listsköpun og enduruppsetning verka hennar bíður því upp á einstakt tækifæri til þess að kafa í þessar spurningar út frá nærtæku tilfelli.
Í fyrirlestrinum er fjallað um Skuggaefnaryksugur, aðferð og hugtak sem Berglind Jóna hefur þróað í gegnum iðkun og listrannsóknir. Aðferðin felur í sér að draga fram sértæka og falda þætti fyrirbæra eins og staða, bygginga og hluta. Berglind breytir listaverkum í skuggaefnaryksugur sem sjúga upp og hjálpa til við að móta það sem kallast skuggaefni. Hugtakið skuggaefni á hér við yfir margþætt fyrirbæri sem loða við hluti, listaverk, byggingar og staði. Þetta geta verið örsögur, ummerki, augnablik í uppsetningu, geymsla, flutningur eða umbúðir. Jafnframt minningar, umræður, skjöl í skjalasafni, umbreyting efna, breytingar í miðlum, innrömmun, sögulegt samhengi - allt brot sem fléttast inn í fyrirbærin sem eru rannsökuð. Til að draga fram þessi skuggaefni er beitt samsetningu af aðferðum undir regnhlíf listrannsókna. Berglind vinnur að því að kortleggja aðferðina og í nýju rannsóknarverkefni prófar hún notagildi aðferðarinnar á nokkur tíma-miðuð verk í safneign Listasafns Íslands, með áherslu á hljóð. Um er að ræða verk Ástu Ólafsdóttur, Hiding Under The Sun frá 1982, Söngskemmtun eftir Þorvald Þorsteinsson frá 1998, og Orbital Obsessions eftir Steinu Vasulku frá 1977.
